Hợp đồng thông minh là gì? Tìm hiểu về Smart Contracts

Chúng ta thường nghe đến thuật ngữ “hợp đồng thông minh”, hay tên tiếng anh là Smart Contract, hầu hết thông qua quá trình tìm hiểu về đồng Ethereum và các ứng dụng của nền tảng công nghệ này. Vậy hợp đồng thông minh (Smart Contract) là gì? Hợp đồng thông minh có lợi ích gì khi nó dường như trở nên phổ biến? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết này.

Hợp đồng thông minh là gì?

Hợp đồng thông minh là dạng hợp đồng có khả năng tự động thực hiện dựa trên các điều khoản thỏa thuận giữa người mua và người bán và được mã hóa bằng giao thức máy tính. Các mã và các thỏa thuận tồn tại trên một mạng blockchain phân tán, phi tập trung .

Hợp đồng thông minh cho phép các giao dịch và thỏa thuận được thực hiện giữa các bên khác nhau, ẩn danh một cách đáng tin cậy mà không cần bên thứ 3 như cơ quan trung ương, hệ thống pháp lý hoặc cơ chế thực thi bên ngoài. Nó đảm bảo các giao dịch có thể theo dõi, minh bạch và không thể thay đổi, đảo ngược.

Mặc dù công nghệ blockchain chủ yếu được coi là nền tảng cho bitcoin, nhưng không chỉ dừng lại ở đó, nó đã phát triển vượt xa hơn rất nhiều so với việc chỉ là một loại tiền ảo như mọi người vẫn nghĩ.

Nguồn gốc của hợp đồng thông minh

Hợp đồng thông minh (Smart Contract) lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1994 bởi Nick Szabo, một nhà khoa học máy tính người Mỹ đã phát minh ra một loại tiền ảo có tên là “BitGold” vào năm 1998, đúng 10 năm trước khi Bitcoin ra đời. Trên thực tế, Szabo thường được mọi người đồn đại là Satoshi Nakamoto thực sự nhưng ông đã phủ nhận điều này.

Szabo định nghĩa hợp đồng thông minh là các giao thức giao dịch trên máy vi tính thực hiện các điều khoản của hợp đồng. Ông muốn mở rộng chức năng của các phương thức giao dịch điện tử, như POS (điểm bán hàng), sang lĩnh vực kỹ thuật số.

Trong bài viết của mình, Szabo cũng đề xuất thực hiện hợp đồng đối với tài sản tổng hợp, như các công cụ phái sinh và trái phiếu. Szabo viết: “Những chứng khoán mới này được hình thành bằng cách kết hợp chứng khoán (như trái phiếu) và các công cụ phái sinh (quyền chọn và tương lai) theo nhiều cách khác nhau. Các cấu trúc thuật ngữ rất phức tạp hiện có thể được xây dựng thành hợp đồng tiêu chuẩn và giao dịch với chi phí giao dịch thấp , do phân tích trên máy vi tính các cấu trúc thuật ngữ phức tạp này. “

Hiểu một cách đơn giản, ông đã đề cập đến việc mua và bán các công cụ phái sinh với các điều khoản phức tạp.

Nhiều dự đoán của Szabo trong các bài báo đã trở thành sự thật sau này nhờ sự phát triển của công nghệ blockchain. Chẳng hạn như, giao dịch phái sinh chủ yếu được thực hiện thông qua các mạng máy tính sử dụng các cấu trúc thuật ngữ phức tạp.

Smart Contracts hoạt động như thế nào?

Hợp đồng thông minh giúp bạn trao đổi tiền, tài sản, cổ phiếu hoặc bất kỳ thứ gì có giá trị một cách minh bạch, không xung đột và tranh chấp đồng thời tránh khỏi các dịch vụ trung gian.

Cách tốt nhất để mô tả hợp đồng thông minh là so sánh công nghệ này với máy bán hàng tự động. Thông thường, bạn sẽ cần đến một luật sư hoặc một công chứng viên, trả tiền cho họ và chờ đợi để nhận được các giấy tờ, tài liệu (bằng lái xe, giấy tờ tùy thân…) bạn cần. Với các hợp đồng thông minh, bạn chỉ cần cho một bitcoin vào máy bán hàng tự động (tức là sổ cái) và ký quỹ, bằng lái xe, giấy tờ tùy thân hoặc bất cứ thứ gì sẽ được tự gửi vào tài khoản của bạn.

Hơn nữa, hợp đồng thông minh không chỉ xác định các quy tắc và hình phạt xung quanh một thỏa thuận giống như hợp đồng truyền thống, mà nó còn tự động thực thi các hành động đó.

Cách hoạt động của hợp đồng thông minh

Cách hoạt động của hợp đồng thông minh

cách hoạt động của hợp đồng truyền thống

Cách hoạt động của hợp đồng truyền thống

Như Vitalik Buterin, nhà sáng lập Ethereum đã giải thích về nó tại Hội nghị thượng đỉnh DC Blockchain vào năm 2016. Theo cách tiếp cận hợp đồng thông minh, một tài sản hoặc tiền tệ được chuyển vào một chương trình và chương trình này chạy mã giao thức rồi tự động xác nhận một điều kiện có sẵn và xác định xem số tài sản sẽ được chuyển cho người nhận hay trả lại cho người gửi, hoặc liệu nó sẽ được hoàn trả ngay lập tức hay phải cần một sự kết hợp nào đó. Khả năng lưu trữ và sao chép tài liệu mang lại cho smart contract sự bảo mật và tính bất biến nhất định.

Ví dụ

Giả sử bạn thuê một căn hộ của tôi. Bạn sẽ thực hiện thanh thoán thông qua blockchain bằng cách gửi tiền điện tử. Sau khi gửi tiền, bạn nhận được một biên nhận (rằng bạn đã thanh toán tiền) được lưu giữ trong hợp đồng thông minh của tôi.

Đồng thời, tôi  sẽ gửi cho bạn mã khóa để mở cửa căn hộ, nó sẽ được chuyển đến bạn vào một ngày cụ thể hẹn trước. Nếu mã khóa không đến đúng giờ như đã thỏa thuận, blockchain sẽ hoàn lại tiền cho bạn. Ngược lại, mã khóa được chuyển đến bạn đúng hẹn thì tiền sẽ được chuyển qua tài khoản của tôi.

Trường hợp cả bạn và tôi đều gửi mã khóa và tiền trước ngày thuê đã hẹn trước, hệ thống sẽ giữ cả mã khóa và tiền. Đến chính xác ngày thuê, nó mới giải phóng cho chúng ta.

Hệ thống hoạt động dựa trên mệnh đề If-Then (nếu … thì…) và được chứng kiến ​​bởi hàng trăm người, vì vậy các giao dịch là không thể có lỗi.  Bạn có thể sử dụng hợp đồng thông minh cho tất cả các ứng dụng từ tài chính đến bảo hiểm, hợp đồng vi phạm, luật tài sản, thực thi tín dụng, dịch vụ tài chính, quy trình pháp lý và thỏa thuận gây quỹ.

Ứng dụng của hợp đồng thông minh

Jerry Cuomo, phó chủ tịch về công nghệ blockchain tại IBM tin rằng các hợp đồng thông minh có thể được sử dụng trên toàn mạng lưới từ dịch vụ tài chính cho đến chăm sóc sức khỏe đến bảo hiểm. Dưới đây là một số ví dụ cụ thể:

ứng dụng của smart contract

Các hoạt động của chính phủ

Những người trong chính quyền luôn khẳng định rằng hệ thống bỏ phiếu của họ rất khó bị gian lận, nhưng điều đó là chưa đủ để chứng minh, hợp đồng thông minh sẽ xóa tan mọi lo ngại bằng cách cung cấp một hệ thống an toàn và minh bạch vô cùng.

Các lá phiếu được bảo vệ bằng công nghệ blockchain, nếu muốn giải mã nó đòi hỏi cần sức mạnh tính toán rất lớn để truy cập. Không ai có đủ sức mạnh tính toán lớn như vậy, và hack hệ thống là điều bất khả thi.

Thứ hai, hợp đồng thông minh có thể tăng tỷ lệ cử tri đi bầu cử. Thông thường, mọi người sẽ rất mệt mỏi với hệ thống bỏ phiếu truyền thống cồng kềnh, bao gồm xếp hàng, hiển thị danh tính của bạn và hoàn thành các biểu mẫu. Với các hợp đồng thông minh, mọi thứ là trực tuyến và không tốn nhiều thời gian để bỏ phiếu bầu.

Hệ thống quản lý

Blockchain không chỉ cung cấp một sổ cái duy nhất như mọi người vẫn biết, nó có thể được ứng dụng trong giao tiếp và quy trình làm việc vì tính chính xác, minh bạch và hệ thống hoàn toàn tự động. Thông thường, các hoạt động kinh doanh phải thông qua quá trình qua lại, chờ phê duyệt và các vấn đề phát sinh. Công nghệ sổ cái blockchain giúp tối ưu hóa cho điều này, dẫn đến loại bỏ các vụ kiện cáo tốn kém và sự chậm trễ trong quá trình giải quyết.

Vào năm 2015, Tập đoàn ủy thác và thanh toán DTCC đã sử dụng một sổ cái blockchain để xử lý khối lượng chứng khoán trị giá hơn 1,5 triệu USD, tương ứng với 345 triệu giao dịch.

Xe hơi

Hãy nghĩ về một tương lai nơi mọi thứ đều được tự động hóa. Đó là nơi các phương tiện tự lái hoặc tự đỗ, trong đó các hợp đồng thông minh có thể đưa vào một công cụ ‘tiên tri’ có thể phát hiện ra ai là người có lỗi trong một vụ tai nạn; cảm biến hoặc trình điều khiển, cũng như vô số các biến khác. Sử dụng hợp đồng thông minh, một công ty bảo hiểm ô tô có thể tính mức giá khác nhau dựa trên vị trí và điều kiện khách hàng đang vận hành phương tiện của họ.

Bất động sản

Bạn có thể nhận được nhiều tiền hơn thông qua các hợp đồng thông minh. Thông thường, nếu bạn muốn cho thuê một căn hộ, bạn cần trả tiền cho một người trung gian như các nhà môi giới hoặc một tờ báo để quảng cáo và sau đó bạn cần phải trả tiền cho ai đó để xác nhận rằng khách hàng đã trả tiền thuê nhà.

Blockchain sẽ giúp cắt giảm các khoản chi phí này. Tất cả những gì bạn phải làm là thanh toán qua tiền điện tử và mã hóa hợp đồng của bạn trên blockchain. Đó là quá trình hoàn toàn tự động. Các nhà môi giới, đại lý bất động sản, người cho vay và bất kỳ ai liên quan đến bất động sản đều có thể thu lợi nhuận.

Chăm sóc sức khỏe

Hồ sơ sức khỏe cá nhân có thể được mã hóa và lưu trữ trên blockchain bằng khóa riêng và chỉ cấp quyền truy cập cho các cá nhân cụ thể. Cách hoạt động tương tự có thể được sử dụng để đảm bảo rằng nghiên cứu được thực hiện thông qua luật HIPAA (theo cách an toàn và bảo mật). Biên lai của các ca phẫu thuật có thể được lưu trữ trên một blockchain và tự động được gửi đến các nhà cung cấp bảo hiểm dưới dạng bằng chứng giao hàng. Sổ cái cũng có thể được sử dụng để quản lý chăm sóc sức khỏe nói chung, như giám sát thuốc, tuân thủ quy định, kết quả xét nghiệm và quản lý vật tư chăm sóc sức khỏe.

ứng dụng của hợp đồng thông minh

Nguồn ảnh: blockgeeks

Lợi ích của hợp đồng thông minh

Đây là những gì hợp đồng thông minh mang lại cho bạn:

  • Tự chủ : Bạn là người đưa ra thỏa thuận, không cần phải dựa vào một nhà môi giới, luật sư hoặc các trung gian khác để xác nhận. Điều này cũng loại bỏ nguy cơ thao túng của bên thứ ba, vì việc thực thi được quản lý tự động bởi mạng, thay vì một hoặc nhiều cá nhân mà họ có thể làm việc sai sót.
  • Tin cậy :Tài liệu của bạn được mã hóa trên sổ cái chung, không có cách nào để ai đó có thể chỉnh sửa hoặc gian lận nó.
  • Sao lưu : Hãy tưởng tượng nếu ngân hàng đánh mất tài khoản tiết kiệm của bạn. Với blockchain, mọi dữ liệu đều được sao lưu và có thể lấy lại dễ dàng với một vài bước xác minh.
  • An toàn : Mật mã, cách thức mã hóa dữ liệu giữ cho tài liệu của bạn an toàn. Không thể hack.
  • Tốc độ : Thông thường bạn phải dành nhiều thời gian và giấy tờ để xử lý tài liệu theo cách thủ công. Hợp đồng thông minh sử dụng mã phần mềm để tự động hóa các tác vụ, từ đó loại bỏ hàng tiếng đồng hồ cho các quy trình rườm rà.
  • Tiết kiệm : Hợp đồng thông minh giúp bạn tiết kiệm tiền vì chúng loại bỏ sự hiện diện của một bên thứ 3 trung gian.
  • Độ chính xác : Hợp đồng tự động không chỉ nhanh hơn và rẻ hơn mà còn tránh các lỗi xuất phát từ việc tự điền vào hàng đống biểu mẫu.

Vấn đề hiện tại

Hợp đồng thông minh không hoàn hảo. Điều gì nếu xảy ra lỗi nhận được trong mã? Chính phủ có thể điều chỉnh các hợp đồng như thế nào? Hoặc, chính phủ sẽ đánh thuế các giao dịch hợp đồng thông minh này như thế nào?

Đối với ví dụ cho thuê căn hộ ở trên. Điều gì xảy ra nếu tôi gửi mã khóa sai, hoặc nếu tôi gửi mã đúng, nhưng căn hộ của tôi gặp trục trặc về vấn đề pháp lý trước khi ngày thuê đến? Nếu đây là hợp đồng truyền thống, tôi có thể hủy bỏ nó tại tòa án, nhưng blockchain là một điều hoàn toàn khác. Hợp đồng đã được thực hiện, không thể thay đổi nó.

Các chuyên gia trong lĩnh vực này đang cố gắng khắc phục chúng, nhưng đây là vấn đề quan trọng và nó không cho phép mọi người nhanh chóng chấp nhận và sử dụng cho đến khi được giải quyết.

Tương lai của hợp đồng thông minh

Trên thực tế, khi nói đến hợp đồng thông minh, chúng ta như đang bước vào một bộ phim khoa học viễn tưởng. Trung tâm tài nguyên IT – Search Compliance cho rằng các hợp đồng thông minh có thể tác động đến những thay đổi trong một số ngành nhất định, chẳng hạn như ngành luật.

Trong đó, luật sư sẽ chuyển từ viết hợp đồng truyền thống sang sản xuất các mẫu hợp đồng thông minh được tiêu chuẩn hóa, tương tự như các hợp đồng truyền thống được tiêu chuẩn hóa mà bạn sẽ tìm thấy trên LegalZoom . Các ngành công nghiệp khác như thương mại, công ty dịch vụ tín dụng và kế toán cũng có thể sử dụng hợp đồng thông minh cho các nhiệm vụ, chẳng hạn như kiểm toán thời gian thực và đánh giá rủi ro. Trên thực tế, trang web Blockchain Technologies đã tiến hành sử dụng hợp đồng thông minh kết hợp với nội dung thực trên giấy, nơi mà các hợp đồng được xác minh thông qua blockchain và được chứng minh bằng bản sao vật lý.

Comments (No)

Leave a Reply

[ajax_load_more post_type="post" repeater="default" single_post="true" single_post_id="1026" posts_per_page="1" button_label="Next Post"]