Tiền ảo là gì ? CryptoCurrency là gì? Có nên đầu tư không?

Tiền ảo là gì? Tiền điện tử là gì? Tiền kỹ thuật số là gì? Tiền mã hóa là gì? CryptoCurrency là gì?… Câu hỏi nào mới chính xác ?

Xét về mục đích tìm kiếm, có lẽ phần lớn chúng ta đều đang nghĩ về Bitcoin khi đặt ra những thắc mắc kể trên. Tuy nhiên trong bài viết này, bạn sẽ hiểu được một cách đơn giản và chính xác hơn về các khái niệm tiền ảo, tiền điện tử hay CryptoCurrency. Và mặc dù là kênh đầu tư mới nổi đem lại lợi nhuận lớn gần đây nhưng liệu có nên đầu tư vào tiền ảo hay không?

Về cơ bản, mình có thể chia tiền ảo thành 1 nhóm, 1 khái niệm và phần còn lại gồm tiền điện tử/ tiền kỹ thuật số/ tiền mã hóa/ CryptoCurrency thành 1 nhóm khác để bạn dễ hình dung.

Tiền ảo là gì?

Tiền ảo (virtual currency) là một loại tiền kỹ thuật số được phát hành và thường được kiểm soát bởi các nhà phát triển của nó và được sử dụng và chấp nhận giữa các thành viên của một cộng đồng cụ thể.

Trong năm 2014, Cơ quan ngân hàng châu Âu định nghĩa tiền ảo là “đại diện kỹ thuật số của giá trị không do ngân hàng trung ương hoặc cơ quan công quyền phát hành, không nhất thiết phải gắn với tiền tệ fiat , nhưng được các thể nhân hoặc pháp nhân chấp nhận làm phương tiện thanh toán và có thể được chuyển nhượng, lưu trữ hoặc giao dịch điện tử “. Ngược lại, một loại tiền kỹ thuật số được phát hành bởi một ngân hàng trung ương được xem là ” tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương “.

Một cách dễ hiểu hơn, tiền ảo là một loại tiền kỹ thuật số chỉ tồn tại ở dạng điện tửkhông ở dạng vật lý (như tiền giấy chúng ta vẫn dùng). Nó được lưu trữ và giao dịch chỉ thông qua phần mềm được thiết kế riêng, các ứng dụng di động, máy tính hoặc qua ví kỹ thuật số chuyên dụng, trong đó các giao dịch xảy ra qua Internet hoặc qua các mạng chuyên dụng an toàn.

Tiền ảo được coi là một phần của tiền tệ kỹ thuật số, trong đó cũng bao gồm cryptocurrencies .

tiền ảo là gì

CryptoCurrency là gì?

CryptoCurrency được dịch ra nghĩa là tiền điện tử, chúng ta cũng có thể gọi là tiền mã hóa.

Một cryptocurrency là một tài sản kỹ thuật số được thiết kế để làm việc như một phương tiện trao đổi, sử dụng các mật mã mạnh mẽ để bảo đảm các giao dịch tài chính, kiểm soát việc tạo các đơn vị bổ sung, và xác minh việc chuyển nhượng tài sản. Tiền điện tử sử dụng hệ thống kiểm soát phi tập trung, điều này trái ngược với tiền tệ kỹ thuật số tập trung mà hệ thống ngân hàng trung ương đang áp dụng.

Hệ thống kiểm soát phi tập trung của tiền điện tử hoạt động thông qua công nghệ sổ cái phân tán, điển hình là blockchain, hoạt động như một cơ sở dữ liệu giao dịch tài chính công cộng.

Bitcoin được coi là tiền điện tử phi tập trung đầu tiên được phát hành vào năm 2009 và cho đến nay đã có hơn 4.000 các loại tiền điện tử khác đã được tạo ra.

Như vậy, tiền ảo / tiền điện tử, tiền mã hóa hay CryptoCurrency là một dạng của tiền tệ kỹ thuật số. Đến đây, chúng ta đã có thể phân biệt giữa tiền ảoCryptocurrency (tiền điện tử, tiền mã hóa).

Trên thực tế bạn có thể gọi Bitcoin hay các đồng Coin khác (Altcoin) là tiền ảo như một thói quen và cách hiểu chưa đầy đủ về loại tiền phi vật lý. Tuy vậy, để chính xác nhất thì Bitcoin nên được gọi là tiền điện tử, tiền mã hóa hay CryptoCurrency.

cryptocurrency là gì

Đặc điểm của CryptoCurrency ( tiền điện tử)

Tiền điện tử là một hệ thống đáp ứng 6 điều kiện:

  1. Không yêu cầu một cơ quan trung ương, nhà nước để quản lý, nó được duy trì thông qua sự đồng thuận phân tán.
  2. Hệ thống giữ một cái nhìn tổng quan về các đơn vị tiền điện tử và quyền sở hữu của họ.
  3. Hệ thống xác định liệu các đơn vị tiền điện tử mới có thể được tạo hay không. Nếu các đơn vị tiền điện tử mới có thể được tạo, hệ thống sẽ xác định hoàn cảnh xuất xứ của chúng và cách xác định quyền sở hữu của các đơn vị mới này.
  4. Quyền sở hữu của các đơn vị tiền điện tử có thể được chứng minh độc quyền bằng mật mã .
  5. Hệ thống cho phép các giao dịch được thực hiện trong đó quyền sở hữu của các đơn vị mật mã được thay đổi. Một tuyên bố giao dịch chỉ có thể được ban hành bởi một thực thể chứng minh quyền sở hữu hiện tại của các đơn vị này.
  6. Nếu hai hướng dẫn khác nhau để thay đổi quyền sở hữu của cùng một đơn vị mật mã được nhập đồng thời , hệ thống sẽ thực hiện tối đa một trong số chúng.

Xem thêm >> Bitcoin là gì? Tất tần tật về Bitcoin từ A – Z

Ưu điểm và nhược điểm

Ưu điểm

  • Không thể bị kiểm soát: Với tiền tệ truyền thống, tài sản của bạn thông qua các ngân hàng và cơ quan chính phủ, họ quản lý, kiểm soát, quy định mức phí, hạn mức, theo dõi thông tin, đóng băng tài khoản… Với Cryptocurrency, những điều đó là không thể.
  • Phí giao dịch cực thấp và tốc độ nhanh: Bạn sẽ tốn một khoản phí cho việc chuyển tiền thông qua các ngân hàng, nếu chuyển tiền quốc tế thì phí sẽ cao hơn và thông thường tốn đến vài ngày làm việc. Với các đồng tiền mã hóa, bạn chỉ phải trả khoản phí rất nhỏ cho việc xác minh giao dịch với tốc độ cực nhanh chỉ đến vài phút. Trên thực tế, rất nhiều dự án tiền điện tử đang phát triển để hướng đến việc giao dịch không mất phí.
  • Tính ẩn danh: Mọi thông tin cá nhân của bạn khi giao dịch là ẩn danh, chúng ta có thể thấy địa chỉ ví, số dư, thời gian, lịch sử giao dịch của bạn nhưng họ tên, tuổi tác, giới tính, địa điểm…là hoàn toàn bí mật.
  • Không lạm phát: Hầu hết các đồng tiền điện tử đều có lượng cung hữu hạn và không thể có thêm, đồng Bitcoin chỉ có tổng cung là 21 triệu coin, điều này khiến cho Crypto có giá trị và không bao giờ bị lạm phát như tiền tệ truyền thống.
  • Không thể làm giả: Tồn tại dưới dạng mã hóa, Bitcoin và các đồng tiền kỹ thuật số không thể bị làm giả như tiền vật lý ngày nay.

Nhược điểm

  • Vấn đề bảo mật tài sản: Tính công nghệ và mã hóa của CryptoCurrency cũng sinh ra vấn đề lớn về bảo mật và an toàn cho tài sản. Môi trường mạng, internet xưa nay là nơi tồn tại của các hacker khi chúng luôn có những thủ thuật để tiếp cận ví tiền của bạn và đánh cắp chúng. Do vậy, bạn cần trang bị cho bản thân những kiến thức yêu cầu cơ bản để tự bảo vệ tài sản.
  • Thao túng giá thị trường: Không giống như thị trường truyền thống như ngoại hối vàng hay bất động sản… thị trường tài chính tiền tệ kỹ thuật số đang ở giai đoạn sơ khai với vốn hóa rất nhỏ và dễ dàng bị thao túng và làm giá bởi một nhóm người hoặc tổ chức.
  • Tội phạm và rửa tiền: Đây là vấn đề và trở ngại lớn nhất mà Crypto gặp phải trên hành trình trở nên phổ biến và được chấp nhận rộng rãi hơn. Tính ẩn danh và hoàn toàn không thể bị kiểm soát là cơ hội cho tội phạm gia tăng hành vi rửa tiền thông qua thị trường chợ đen.

Nền tảng công nghệ

Tính hợp lệ của mỗi đồng tiền điện tử được cung cấp bởi một blockchain. Một blockchain là một danh sách các bản ghi liên tục phát triển, được gọi là các khối , được liên kết và bảo mật bằng mật mã .

công nghệ blockchain của tiền điện tử

Theo thiết kế, blockchain có thể chống lại các thay đổi và là ” một sổ cái phân tán, mã nguồn mở, có thể ghi lại các giao dịch giữa hai bên một cách hiệu quả và theo cách có thể kiểm chứng và vĩnh viễn“. Một blockchain thường được quản lý bởi một mạng ngang hàng nhau tuân thủ một giao thức để xác nhận các khối mới. Sau khi được ghi lại, dữ liệu trong bất kỳ khối cụ thể nào nếu có sự thay đổi đều dẫn đến thay đổi tất cả các khối tiếp theo, do đó nó đòi hỏi phải có sự đồng thuận của tất cả các khối trong mạng.

Blockchains giải quyết các vấn đề tốc độ giao dịch, chi phí giao dịch mà không cần đến các trung gian như cơ quan quản lý hoặc máy chủ trung tâm.

Xem thêm >> Blockchain là gì? Kiến thức toàn tập cho người mới

Khai thác tiền điện tử là gì?

Trong hệ thống mạng tiền điện tử, khai thác là hoạt động xác nhận các giao dịch của các thợ đào . Các thợ đào khi xác nhận thành công mỗi giao dịch sẽ nhận được 1 khoản tiền điện tử mới như một phần thưởng.

Tốc độ xử lý để xác nhận bất kỳ giao dịch nào được đẩy nhanh bằng cách sử dụng các máy chuyên dụng như FPGA và ASIC chạy các thuật toán hash phức tạp như SHA-256 và Scrypt. Công việc này đã trở nên phức tạp hơn nhiều trong những năm qua, các công ty khai thác đã phải đầu tư một khoản tiền lớn để sử dụng nhiều máy ASIC với hiệu suất cao. Trên thực tế, giá trị của đồng tiền điện tử thu được thường không tương xứng với số tiền bỏ ra để đầu tư máy móc, thiết bị làm mát và lượng nhiệt khổng lồ mà chúng tạo ra cũng như lượng điện cần thiết để chạy chúng.

Ví tiền điện tử là gì?

Cũng giống như loại hình tiền tệ truyền thống, tiền tệ kỹ thuật số cũng cần có ví để lưu trữ.

Một ví Cryptocurrency gồm Public key – mã khóa công cộng (khóa chung) và Private key – mã khóa cá nhân (khóa riêng). Sự khác biệt chính giữa khóa chung và khóa riêng trong mật mã là khóa chung được sử dụng để mã hóa dữ liệu trong khi khóa riêng được sử dụng để giải mã dữ liệu.

Trong tiền điện tử, khóa chung chính là địa chỉ ví mà bạn sử dụng để nhận hoặc gửi Cryptocurrency, ai cũng có thể thấy được mã khóa này. Nhưng chỉ bạn mới có thể mở ví vì chỉ bạn mới sở hữu khóa cá nhân, nó là bí mật và không công khai.

Ví dụ dưới đây là 1 địa chỉ ví của Bitcoin : 3KQ3W5VWbcasxAL99TrSzjzgnkY7w4upxe

Bạn có thể xem trực tiếp nó trên: https://www.blockchain.com/vi/btc/address/3KQ3W5VWbcasxAL99TrSzjzgnkY7w4upxe

Các loại ví lưu trữ phổ biến hiện nay gồm ví trữ nóngví trữ lạnh.

Ví nóng cho phép bạn quản lý chi tiêu tài sản kỹ thuật số tại bất kỳ thời điểm nào với điều kiện kết nối với Internet để có thể duy trì kết nối với mạng. Ví nóng bao gồm các loại ví Online như các ví sàn giao dịch (Binance, Bittrex, Huoibi…) hay các dịch vụ ví Web như (Blockchain.com, Coinbase…) và ví phần mềm dành cho Desktop hoặc thiết bị di động.

Nhược điểm: Việc luôn kết nối với internet khiến ví trữ nóng có thể bị tấn công bởi các hacker.

Ví lạnh thì ngược lại, nó là nơi lưu trữ khóa cá nhân của bạn một cách an toàn và bảo mật hơn với việc tách biệt hoàn toàn khỏi môi trường internet. Ví trữ lạnh thường là ví giấy ( 1 tờ giấy lưu giữ mã khóa bí mật) hoặc ví phần cứng – 1 loại USB lưu giữ thông tin ngoại tuyến.

Nhược điểm: Không thuận tiện cho mục đích thường xuyên chi tiêu, giao dịch mua bán.

Như vậy, phụ thuộc vào mục đích lưu trữ tài sản kỹ thuật số của bạn để lựa chọn loại ví phù hợp và thuận tiện nhất.

Xem thêm >>

ví lưu trữ tiền kỹ thuật số

Phí giao dịch

Phí giao dịch tiền mã hóa phụ thuộc chủ yếu vào việc cung cấp dung lượng mạng tại thời điểm đó, chứ không phụ thuộc số lượng tiền tệ mà bạn muốn giao dịch, điều này làm giảm chi phí đáng kể và giao dịch diễn ra nhanh hơn. Bạn có thể tự chọn một khoản phí giao dịch cụ thể, trong khi mạng sẽ xử lý các giao dịch theo thứ tự phí được cung cấp cao nhất đến thấp nhất. Nghĩa là bạn trả phí càng cao, bạn được ưu tiên giải quyết trước và tốc độ giao dịch càng nhanh.

Sàn giao dịch tiền tệ kỹ thuật số

Các sàn giao dịch tiền kỹ thuật số cho phép bạn trao đổi mua bán giữa tiền tệ pháp định (VND, USD, EURO…) với tiền điện tử và giữa các loại tiền điện tử với nhau. Có 2 dạng sàn trao đổi phổ biến đó là tập trung và phi tập trung.

Với các sàn giao dịch tập trung, các nhà giao dịch trao đổi với nhau thông qua nền tảng được sàn giao dịch cung cấp, do sàn quản lý và kiểm soát. Các sàn giao dịch tập trung phổ biến, uy tín và khuyên dùng như Binance, BitMax, Huobi Global, Bittrex, Poloniex…

Với nền tảng của các sàn giao dịch phi tập trung, nhà giao dịch tự quản lý và kiểm soát ví của mình mà không cần thông qua một tổ chức trung gian nào như sàn giao dịch. Các sàn giao dịch phi tập trung phổ biến như Binance Dex, IDEX, Cryptopia…

Xem thêm >>

Tính hợp pháp của tiền ảo

Trên thế giới, ngày càng có nhiều quốc gia xem Bitcoin và tiền điện tử là hợp pháp, tuy vậy vẫn còn nhiều nghi ngại và lưỡng lự trong việc đưa ra quan điểm về CryptoCurrency. Hầu hết các quốc gia chưa xác định rõ ràng tính hợp pháp của Bitcoin & tiền mã hóa, họ vẫn đang chờ đợi những mặt tích cực để đưa ra khuôn khổ pháp lý cuối cùng. Một số quốc gia đã gián tiếp chấp nhận sử dụng tiền ảo hợp pháp bằng cách ban hành một số giám sát theo quy định.

Tại Việt Nam, chúng ta vẫn chưa có quy định cụ thể nào về tài sản tiền kỹ thuật số. Ngoài ra từ 2018, nhà nước Việt Nam sẽ áp dụng khung hình sự đối với các hoạt động sau :

  • Phát hành, cung ứng tiền điện tử
  • Chấp nhận thanh toán tiền điện tử

Điều này có nghĩa là chúng ta không được phép phát hành, cung ứng và dùng tiền điện tử để thanh toán hàng hóa. Còn các hoạt động khác như đầu tư, mua bán giao dịch thì vẫn diễn ra bình thường.

pháp lý của bitcoin trên thế giới

Bản đồ về sự hợp pháp của Bitcoin trên thế giới

Màu xanh lục: cho phép (hợp pháp để sử dụng bitcoin)
Màu vàng:  gây tranh cãi (một số hạn chế về mặt pháp lý đối với việc sử dụng bitcoin)
Màu tím:  gây tranh cãi (bitcoin không bị cấm trực tiếp)
Màu đỏ: thù địch (cấm hoàn toàn hoặc một phần)

Các đồng tiền điện tử phổ biến nhất hiện nay

Theo bảng thống kê xếp hạng danh sách các đồng Crypto sắp xếp theo thứ tự vốn hóa thị trường, chúng ta có thể điểm qua 10 đồng Coin lớn nhất hiện nay theo trang Coinmarketcap như sau ( tính đến thời điểm viết bài):

  1. Bitcoin (BTC)
  2. Ethereum (ETH)
  3. Ripple (XRP)
  4. Litecoin (LTC)
  5. Bitcoin Cash (BCH)
  6. Binance Coin (BNB)
  7. Tether (USDT)
  8. EOS
  9. Bitcoin SV (BSV)
  10. Stellar (XLM)

Bạn có thể xem đầy đủ danh sách hơn 4000 đồng Coin trên Coinmarkercap.com

Một số thuật ngữ thường gặp

Đối với những người mới tham gia thị trường Cryptocurrency, một trong những khó khăn mà các bạn gặp phải đó là các thuật ngữ lạ và lần đầu tiên gặp, nếu không hiểu chúng thì khó tránh khỏi bỡ ngỡ.

  • Altcoin: Crytocurrency được chia làm 2 phần, đó là Bitcoin, phần còn lại (hơn 4000 đồng coin còn lại) gọi chung là Altcoin ( như ETH, XRP, LTC …)
  • Token: Dịch ra nghĩa là “mã thông báo” là một giá trị đơn vị tồn tại trên một blockchain hiện có. Mã thông báo Token không có blockchain riêng mà phụ thuộc hoặc tồn tại trên một blockchain hiện có như Ethereum, Bitcoin, v.v … Token là một giá trị đơn vị nên nó cũng được giao dịch giống như các đồng coin khác.
  • Trade Coin: Trade là mua bán, giao dịch. Thường dùng cho các trader – những nhà giao dịch chuyên nghiệp trên các sàn giao dịch, họ có thể phân tích biểu đồ giá để xác định điểm mua vào và bán ra để kiếm lợi nhuận.
  • Hold Coin: Khác với trade coin, hold nghĩa là giữ, cất giữ, thuật ngữ dành cho những nhà đầu tư lưu trữ các đồng CryptoCurrency trong khoảng thời gian dài hơn (trung hạn hoặc dài hạn) như một khoản tiền tiết kiệm mà không phải mua bán thường xuyên như các trader.
  • Mining (đào coin): Đặc điểm của nhiều loại tiền mã hóa là có thể khai thác chúng. Mining là hoạt động khai thác tiền điện tử mà chúng ta hay gọi là đào coin, bằng cách sử dụng các máy chuyên dụng cho việc xử lý xác minh giao dịch và nhận tiền thưởng.
  • Miner (thợ đào): Là những người đào coin
  • ICO (Initial Coin Offering): Là hình thức huy động vốn của các dự án Blockchain thông qua việc phát hành Crypto.
  • KYC (Know your customer): Nói đến việc xác minh danh tính, thường gặp khi bạn đăng ký sử dụng các sàn giao dịch tiền mã hóa. Bạn phải xác minh danh tính bằng cách gửi lên giấy tờ tùy thân như CMND/Hộ chiếu để đảm bảo bạn là nhà giao dịch thực sự chứ không phải bot, hoặc spam, lừa đảo.
  • FOMO (Fear of Missing Out): Là một hội chứng tâm lý khi bạn sợ bị bỏ lỡ một điều gì đó nếu không đưa ra quyết định nhanh chóng. Điều này thúc đẩy họ phải đưa ra hành động tức thời, thiếu đi lý trí và thường dẫn đến hành động sai lầm.
  • FUD (Fear, Uncertainty and Doub): Có nghĩa là sợ hãi, không chắc chắn và nghi ngờ. Nếu bạn đang cảm thấy sợ hãi, không chắc chắn về những thông tin, tình hình hiện tại của thị trường nghĩa là bạn đang bị FUD.
  • Pump và Dump: Bơm và xả. Dùng để chỉ hành động bơm giá, đẩy giá lên và làm giảm giá, xả giá xuống một cách đột ngột trong thị trường. Thường là hành động thao túng điều khiển giá của một nhóm người.
  • Thị trường bò ( Bear market): Dùng để chỉ xu hướng thị trường đang trên đà đi lên, được đặc trưng bởi sự gia tăng đều đặn giá của các đồng Coin. Trong thời gian thị trường là “con bò tót”, giới đầu tư có niềm tin rằng, một xu hướng đi lên sẽ còn tiếp tục.
  • Thị trường gấu (Bull market): Là thị trường đang xuống dốc. Giá không ngừng rớt và kết quả là một xu hướng trượt dốc mà các nhà đầu tư tin rằng sẽ tiếp diễn trong thời gian dài.
  • Fiat: Tiền pháp định truyền thống mà chúng ta vẫn dang dùng như VNĐ, USD, EURO..

Lời kết

Trên đây là toàn bộ kiến thức cơ bản mà bạn cần biết về tiền ảo, tiền điện tử hay CryptoCurrency trước khi bước vào lĩnh vực đầu tư tài chính tiền kỹ thuật số. Mình tin rằng trong bất kỳ thị trường nào thì bạn cũng cần tự trang bị cho bản thân những thông tin và kiến thức cần thiết trước khi ra quyết định đầu tư.

Tiền điện tử là một lĩnh vực mới mẻ và đầy tiềm năng nhưng cũng không ít rủi ro giống như các mô hình đầu tư truyền thống khác. Mọi thông tin chỉ là kiến thức để tham khảo và quyết định cuối cùng nằm ở bạn, tiền của bạn và chỉ bạn mới có thể tự quản lý chúng. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc góp ý nào, hãy để lại câu hỏi để được giải đáp nhé !

Chúc bạn thành công !

Comments (No)

Leave a Reply

[ajax_load_more post_type="post" repeater="default" single_post="true" single_post_id="1157" posts_per_page="1" button_label="Next Post"]